Trường Y và Khoa học sức khoẻ trực thuộc HUTECH đăng cai VADA Next Forum 2026: Kết nối tri thức Việt - Đức, hướng đến hệ thống y tế bền vững

Trong hai ngày 16 - 17/10/2026, Trường Y và khoa học sức khỏe trực thuộc HUTECH phối hợp cùng Mạng lưới người Việt du học tại Đức (VADA), dưới sự tài trợ của Cơ quan Hàn lâm Đức (DAAD), tổ chức Diễn đàn quốc tế VADA Next Forum 2026. Với chủ đề “Tương lai hệ thống y tế Việt Nam: Y tế cộng đồng - Chuyển đổi số - Đổi mới sáng tạo”, diễn đàn kết nối các chuyên gia, nhà khoa học và đội ngũ y tế Việt Nam - Đức nhằm trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp cho những vấn đề đặt ra đối với hệ thống y tế hiện nay.

Phát biểu tại buổi khai mạc, TTƯT.PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp, Phó Hiệu trưởng HUTECH, đồng thời là Hiệu trưởng Trường Y và Khoa học sức khỏe HUTECH, bày tỏ sự trân trọng đối với các giáo sư, chuyên gia và những thế hệ thầy thuốc có nhiều đóng góp cho nền y tế Việt Nam, đặc biệt là những người từng học tập, nghiên cứu tại Đức. Thầy nhấn mạnh ý nghĩa của việc kết nối tri thức, chia sẻ kinh nghiệm giữa các thế hệ. Đồng thời, diễn đàn là dịp để giảng viên, sinh viên Nhà trường được học tập, trao đổi chia sẻ, xây dựng những đề án nghiên cứu, đề án can thiệp trên cộng đồng. 

Mở đầu chuỗi tham luận ngày 16/10/2026, TS. Jan Muenzer, Bệnh viện Đại học Freiburg (Đức) chia sẻ kinh nghiệm về chăm sóc sức khỏe ban đầu và hệ thống y học gia đình. Trước xu hướng già hóa dân số, báo cáo nhấn mạnh nhu cầu tổ chức dịch vụ chăm sóc liên tục, phối hợp giữa bác sĩ, điều dưỡng và gia đình trong theo dõi sức khỏe người cao tuổi. Các hoạt động dự phòng, chăm sóc tại nhà, phục hồi chức năng và chăm sóc giảm nhẹ cần được kết nối nhằm đáp ứng nhu cầu sức khỏe lâu dài.
Thực tiễn tại Waldkirch (Đức) cho thấy vai trò của y tế cộng đồng và theo dõi người bệnh lâu dài. Tình trạng thiếu hụt bác sĩ đa khoa cũng đặt ra yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, phân công nhiệm vụ phù hợp và ứng dụng công nghệ. Đây là những kinh nghiệm có giá trị tham khảo đối với Việt Nam trong quá trình củng cố y tế ban đầu và thích ứng với thay đổi về cơ cấu dân số.

Ở góc độ đào tạo và thực hành lâm sàng, PGS.TS.BS. Lê Minh Khôi, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, đề cập vai trò của mô hình Viện - Trường trong kết hợp khám, chữa bệnh, đào tạo nhân lực và nghiên cứu khoa học. Tham luận đặt ra yêu cầu tăng cường hợp tác giữa bệnh viện, trường đại học và tổ chức nghiên cứu, góp phần đưa kết quả khoa học vào vào thực hành lâm sàng, thực tiễn chăm sóc người bệnh.

Trong báo cáo “Chăm sóc sức khỏe chủ động trong kỷ nguyên chuyển đổi số”, TTƯT.PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp, Phó Hiệu trưởng HUTECH, đồng thời là Hiệu trưởng Trường Y và Khoa học sức khỏe HUTECH, nhấn mạnh vai trò chủ động trong xu hướng chăm sóc sức khoẻ hiện đại, chuyển từ chăm sóc mang tính phản ứng sang dự phòng, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe. Theo đó, mô hình Viện - Trường cần gắn kết đào tạo với thực hành lâm sàng, đồng thời phát triển mạng lưới bác sĩ gia đình để bảo đảm chăm sóc ban đầu toàn diện và liên tục cho mỗi cá nhân, gia đình.
Hồ sơ sức khỏe điện tử, dữ liệu liên thông, tư vấn từ xa và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ theo dõi, đánh giá nguy cơ và đưa ra quyết định chăm sóc phù hợp. Việc ứng dụng công nghệ cần đi cùng bảo vệ quyền riêng tư, bảo đảm tính minh bạch và duy trì giám sát chuyên môn của đội ngũ y tế.
 

Ở góc độ cộng đồng, việc nâng cao năng lực hiểu biết sức khỏe giúp người dân chủ động quản lý sức khỏe bản thân, kết hợp điều chỉnh lối sống và phòng ngừa bệnh từ sớm. Cùng với việc củng cố y tế cơ sở, phát triển y học lối sống và ứng dụng công nghệ phù hợp, định hướng xây dựng hệ sinh thái chăm sóc liên tục, hướng đến mô hình “bệnh viện không tường”, góp phần đưa dịch vụ y tế đến gần người dân hơn.
Những vấn đề này tiếp tục được trao đổi tại phiên Đối thoại Đức - Việt với chủ đề “Xây dựng hệ thống y tế Việt Nam thích ứng, công bằng và bền vững”. Các chuyên gia tập trung vào phòng ngừa, kiểm soát yếu tố nguy cơ, nhất là đối với bệnh tim mạch và bệnh mạn tính. Vai trò của y học gia đình trong theo dõi sức khỏe lâu dài, hướng dẫn sử dụng thuốc và hỗ trợ tuân thủ điều trị sau xuất viện cũng được đặt ra như một phần của hệ thống chăm sóc liên tục.

Trong chuyên đề về giải pháp chăm sóc sức khỏe cho nhóm dân cư dễ bị tổn thương, PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Bình, Phó Hiệu trưởng Trường Y và Khoa học sức khỏe, trình bày kết quả nghiên cứu nâng cao sức khỏe đồng bào Khmer Nam Bộ giai đoạn 2013-2025. Các nghiên cứu phân tích thực trạng bệnh mạn tính, viêm gan B và những rối loạn sức khỏe học đường, đồng thời làm rõ ảnh hưởng của điều kiện kinh tế, tập quán sinh hoạt và hạn chế tiếp cận thông tin y tế. Đáng chú ý, 78,6% người mắc đái tháo đường trong nghiên cứu chỉ phát hiện bệnh khi tham gia khảo sát.
Từ kết quả nghiên cứu và can thiệp, báo cáo đề xuất chuyển từ hỗ trợ ngắn hạn sang trao truyền năng lực tự chăm sóc sức khỏe, với quan điểm “trao cần câu thay vì trao con cá”. Các giải pháp trọng tâm gồm tăng cường tầm soát đa bệnh tại y tế cơ sở, truyền thông song ngữ Việt - Khmer, phát huy vai trò của các vị sư, nhân viên y tế, người có uy tín. Mục tiêu giúp người dân chủ động nhận biết nguy cơ, thực hành dự phòng và duy trì việc chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Bên cạnh chuyên đề này, chương trình chiều 16/10/2026 mở rộng trao đổi sang nhiều vấn đề chuyên môn. PGS.TS.DS. Nguyễn Tú Anh, Trường Dược - Đại học Y Dược TP.HCM, trình bày về đào tạo và phát triển nguồn lực dược sĩ cộng đồng. TS. Ingo Kilimann - Hansestadt Rostock, chia sẻ kinh nghiệm về già hóa khỏe mạnh và chăm sóc người mắc sa sút trí tuệ. ThS.BS.CKII Nguyễn Đình Song Huy, Bệnh viện Chợ Rẫy, đề cập các thách thức trong tầm soát, chẩn đoán và điều trị ung thư biểu mô tế bào gan tại Việt Nam.
Các nội dung về biến đổi khí hậu và sức khỏe người lao động ngoài trời, dinh dưỡng cộng đồng, rối loạn chuyển hóa và y học tái tạo tiếp tục bổ sung góc nhìn liên ngành. Các phiên thảo luận cũng tạo không gian trao đổi về vai trò của giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong giải quyết những vấn đề sức khỏe cộng đồng.

Trong ngày làm việc thứ hai của diễn đàn 17/10/2026, chương trình tập trung vào các chủ đề về chăm sóc mắt, xét nghiệm trong tầm soát bệnh và những yếu tố môi trường liên quan đến sức khỏe thần kinh, cùng hoạt động tham quan trường Y và Khoa học sức khỏe. 

TTND.TS.BS. Nguyễn Viết Giáp, Giám đốc Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu, trình bày chuyên đề “Gánh nặng mù lòa - Chiến lược chăm sóc mắt trong kỷ nguyên số”. Báo cáo cho biết khoảng 2,2 tỷ người trên thế giới đang sống với tình trạng suy giảm thị lực hoặc mù lòa, có ít nhất 1 tỷ trường hợp chưa được tiếp cận can thiệp phù hợp. Xu hướng già hóa dân số, bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ và sự gia tăng các bệnh lý như cận thị, bệnh võng mạc đái tháo đường và glaucoma đang đặt ra yêu cầu đổi mới chiến lược chăm sóc mắt. Báo cáo nhấn mạnh chuyển từ điều trị khi xuất hiện triệu chứng sang truyền thông, tầm soát sớm có AI hỗ trợ, theo dõi và phục hồi chức năng thị giác. Theo đó, mục tiêu chăm sóc mắt không chỉ là cải thiện thị lực mà còn giúp người bệnh duy trì khả năng sinh hoạt độc lập và chất lượng cuộc sống.

Tiếp nối góc nhìn dự phòng, TS.BS. Nguyễn Thị Thái An, Đại học Nguyễn Tất Thành, trình bày báo cáo “Vai trò của xét nghiệm trong tầm soát bệnh”. Báo cáo nhấn mạnh sự chuyển dịch từ xác định một người đã mắc bệnh hay chưa sang phân tầng nguy cơ và can thiệp sớm. Đối với rối loạn chuyển hóa, việc kết hợp các chỉ dấu sinh học giúp nhận diện những bất thường ngay cả khi đường huyết vẫn trong giới hạn bình thường. Các xét nghiệm về đường huyết, lipid máu, kháng insulin, tình trạng viêm và tổn thương cơ quan có thể hỗ trợ đánh giá nguy cơ chuyển hóa và tim mạch. Báo cáo đồng thời đề cập các phương pháp tầm soát ung thư đại trực tràng, ung thư vú, ung thư cổ tử cung và ung thư phổi ở nhóm nguy cơ phù hợp, cùng tiềm năng của các dấu ấn sinh học mới. Qua đó, xét nghiệm được đặt trong vai trò hỗ trợ dự phòng chính xác, phát hiện nguy cơ sớm và định hướng quản lý sức khỏe phù hợp.

Cùng ngày, TS.BS. Lưu Phúc Lợi, Bệnh viện Thống Nhất, trình bày báo cáo về “Tác động môi trường và các dấu hiệu khởi phát sớm bệnh Parkinson”.  Nội dung nghiên cứu tập trung vào bệnh nhân khởi phát trước 50 tuổi, phân tích dữ liệu đa omics nhằm tìm hiểu mối liên hệ giữa yếu tố môi trường và cơ chế biểu sinh. Khảo sát 100 bệnh nhân cùng nhóm đối chứng ghi nhận mối liên quan giữa nguy cơ mắc bệnh với việc tiếp xúc thuốc trừ sâu kéo dài và sử dụng nước giếng sinh hoạt. Kết quả gợi mở vai trò của tương tác giữa gen và môi trường, đặt ra yêu cầu nghiên cứu sâu hơn về yếu tố nguy cơ, hướng đến phát hiện sớm và phòng ngừa bệnh.

Các tham luận trong hai ngày cho thấy mối liên hệ giữa chăm sóc sức khỏe ban đầu, dự phòng bệnh tật, chuyển đổi số, xét nghiệm tầm soát và nâng cao năng lực tự chăm sóc của cộng đồng.
Với sự tham gia của các chuyên gia Việt Nam và Đức, VADA Next Forum 2026 góp phần kết nối kinh nghiệm quốc tế với những vấn đề thực tiễn của hệ thống y tế Việt Nam. Đối với Trường Y và Khoa học sức khỏe, diễn đàn mở rộng cơ hội trao đổi học thuật, hợp tác đào tạo và nghiên cứu, đồng thời khẳng định định hướng gắn kết tri thức y khoa với nhu cầu chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Thông qua các phiên tham luận và đối thoại, diễn đàn cùng hướng đến mục tiêu xây dựng hệ thống y tế thích ứng, công bằng và bền vững cho thế hệ tương lai.